Gỏi cá là gỏi của đàn ông, thường được dùng ăn vào mùa hè nóng nực, khi vụ chiêm đã gặt hái xong. Cá ăn gỏi là những con cá diếc tươi, mới bắt lên, cỡ chiếc lá sim nhỏ. Nếu là cá diếc Bàu Nón thì béo và ngon không đâu bằng. Cá được mua từ Bàu Nón trước một ngày, chọn những con khỏe, tươi bỏ vào thùng nước trong. Trước khi ăn, người ta bỏ cá vào chậu nước có hòa ít muối nhạt cho cá bơi.

Ăn với gỏi cá có nhiều thứ gia vị. Trước hết phải có lộc thơm gồm lá tỏi, rau húng, kinh giới. Chuối xanh loại có hạt hay chuối ngự còn xanh, non, cắt thành từng lát mỏng. Bắt một con cá chuối to, lấy thịt băm nhỏ rang với hành củ cho hơi cháy, mùi khen khét để làm món chẻo khét. Một miếng thịt heo ba chỉ luộc lên thái mỏng. Một ít bánh đa nướng thơm giòn. Một ít nước chấm mằn mặn, chua chua làm bằng cách lấy một ít nước mắm ngon hòa với nước mơ chua.

Khi bạn bè khách khứa đến đủ, người nhà bưng mâm gỏi lên, có thêm chai rượu ngon. Chậu cá được đặt ở nơi trung tâm. Những con cá diếc béo khỏe còn lội tung tăng trong chậu nước. Mọi người ngồi quây quần quanh mâm. Có một người luôn tay phục vụ: dùng dao cắt vây, cạo vảy, bóc mang rồi bỏ cá vào bát cho từng người. Bóp nhỏ bánh đa nướng thơm giòn bỏ vào bát, gắp một miếng thịt luộc ba chỉ, một ít lộc lá rồi gắp cá diếc tươi sống nhúng với chẻo khét và chan nước hãm vào. Khi ăn thường uống cùng một hớp rượu. Mùi thơm của lộc lá, của bánh đa, của vừng, của chẻo khét làm mất cảm giác mùi tanh của cá chỉ còn vị béo, bùi, tươi mát. Vì vậy người dân Nam Ðàn có câu: "Một miếng gỏi cá, bằng ba chén thuốc bổ".

[Sưu tầm]