Bún lá - cá dầm là món ăn quen thuộc của người dân quê tôi. Bún lá là loại bún được xoáy lại thành hình tròn mỏng, nhỏ bằng miệng chén, mỗi lát bún lá được đặt trên một miếng lá chuối cắt tròn để các lá bún không dính vào nhau. Cá dầm là một loại nước lèo ăn với bún, duy nhất hợp với bún lá.

Làng Thanh Mỹ - Ninh Hòa (Khánh Hòa) là nơi sản xuất bún lá và những gánh bún lá - cá dầm đi khắp làng quê, thị trấn.

Người dân Ninh Hòa dường như không thể thiếu một tô bún lá - cá dầm mỗi sáng. Không cầu kỳ, không đắt đỏ, tô bún lá - cá dầm ngọt ngào và hấp dẫn lạ lùng. Gánh bún vừa hạ xuống, khách ăn xúm xít ngồi quanh nồi nước liu riu nóng. Vài lát cà chua, vài cọng hành hương xắt sẵn thả vào nồi nước để giữ mùi thơm và tăng độ hấp dẫn của món ăn. Nồi nước ngon có vị chua dìu dịu của cà chua và vị ngọt tự nhiên của cá. Đặc biệt nồi nước phải trong và không tanh. Cá được dầm từng thớ vào nước mà vẫn không làm đục nước (dù nồi nước luôn luôn sôi). Loại cá nấu đạt nhất là cá cờ biển. Rau sống gồm xà lách, bắp chuối, rau thơm... xắt nhỏ, đặt ở dưới một miếng chanh, rưới một ít mắm ngon tinh khiết và một ít ớt (loại ớt sim chưa lai đâm nhuyễn).

Ngày xưa, bún lá - cá dầm được ăn bằng loại tô riêng (tô yết kiêu), qua thời gian, nhiều nơi không còn dùng bún lá nữa, và để ngon hơn người ta quết chả viên thả vào nồi nước cùng với nước màu cho tăng sự hấp dẫn.

Song một tô bún lá - cá dầm nguyên thủy vẫn là một món ăn được nhiều người ưa thích bởi nó mang hương vị thanh tao ngọt ngào của quê hương. Và những ai đã lớn lên từ vùng có món ăn chân quê này sẽ mãi mãi không bao giờ quên được hương vị của nó.

[Xuân Nga]